Βραβείο στον πατέρα της τεχνητής γονιμοποίησης

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Γιάννης Δεβετζόγλου

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Τρίτη 5 Οκτωβρίου 2010

Το επίτευγμά του έδωσε τη δυνατότητα να αντιμετωπιστεί η υπογονιμότητα και η ανακάλυψή του συνέβαλε στο να γεννηθούν 4 εκατομμύρια νέες ζωές. Χθες ο Ρόµπερτ Εντουαρντς, βραβεύτηκε µε το Νόμπελ Ιατρικής 2010.

Η συνεισφορά του αποτελεί σταθμό στην ανάπτυξη της μοντέρνας Ιατρικής, καθώς περισσότερο από 10% των ζευγαριών παγκοσμίως δεν μπορεί να επιτύχει εγκυμοσύνη µε φυσικό τρόπο. Στις αρχές του 1950 ο Εντουαρντς οραματίστηκε ότι η εξωσωματική γονιμοποίηση θα μπορούσε να αντιμετωπίσει το πρόβλημα της υπογονιμότητας. Εργάστηκε συστηματικά για να επιτύχει τον στόχο του και κατάφερε να κάνει γονιμοποίηση σε ανθρώπινα κύτταρα ωαρίου σε δοκιμαστικό σωλήνα (τριβλία κυτταρικής καλλιέργειας). Η προσπάθειά του στέφθηκε µε επιτυχία στις 25 Ιουλίου 1978, όταν γεννήθηκε το πρώτο παιδί του δοκιμαστικού σωλήνα.
Ο Βρετανός επιστήμονας ξεκίνησε τη βασική του έρευνα στη βιολογία της γονιμοποίησης στα 1950. Σύντομα συνειδητοποίησε πως η γονιμοποίηση έξω από το ανθρώπινο σώμα, μπορούσε να αποτελέσει μία πιθανή θεραπεία της υπογονιμότητας. Και ενώ κάποιοι επιστήμονες έδειχναν μέσα από τα πειράματά τους ότι ωάρια από ποντίκια θα μπορούσαν να γονιμοποιηθούν σε δοκιμαστικούς σωλήνες όταν προστίθενται σπερματοζωάρια, ο Εντουάρ αποφάσισε να διερευνήσει εάν παρόμοια μέθοδος μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και σε ανθρώπινα ωάρια.

Σε μία σειρά από πειραματικές μελέτες ανακάλυψε ότι τα ανθρώπινα ωάρια έχουν ένα τελείως διαφορετικό κύκλο ζωής από των ποντικών. Έτσι, ο Εντουάρ συνέχισε κάνοντας μία σειρά από βασικές ανακαλύψεις.

Εν αρχή, ξεκαθάρισε πως ωριμάζουν τα ανθρώπινα ωάρια, πως οι ορμόνες προάγουν την ωρίμανση των ωαρίων και σε ποια χρονική στιγμή τα ωάρια είναι υποδεκτικά στο γόνιμο σπέρμα. Επίσης, καθόρισε τις συνθήκες κάτω από τις οποίες το σπέρμα ενεργοποιείται και έχει την ικανότητα να γονιμοποιήσει ένα ωάριο. Στα 1969 η προσπάθειά του στέφθηκε με επιτυχία, όταν για πρώτη φορά ένα ανθρώπινο ωάριο γονιμοποιήθηκε σε ένα δοκιμαστικό σωλήνα. Πέρα όμως από την επιτυχία αυτή παρέμενε ένα μείζον πρόβλημα: το γονιμοποιημένο ωάριο δεν αναπτύχθηκε πέραν της πρώτης διαίρεσης.

Ο Έντουαρτς υποπτεύθηκε ότι τα ωάρια τα οποία θα ωρίμαζαν εντός των ωοθηκών και στη συνέχει θα μετακινούνται για εξωσωματική γονιμοποίηση, θα λειτουργούσαν καλύτερα. Έτσι, αναζήτησε και τους πιθανούς τρόπους απόκτησης τέτοιων ωαρίων με ασφαλή τρόπο.

Το πείραµα και η πράξη

Τότε ο Εντουάρ συνάντησε το γυναικολόγο Πάτρικ Στέπτοου και μαζί κατάφεραν να μετατρέψουν την εξωσωματική γονιμοποίηση από πειραματική μέθοδο σε ιατρική πρακτική. Ο Στέπτοου ήταν ένας από του πρωτοπόρους της λαπαροσκόπησης, μίας τεχνικής που ήταν τότε νέα και αμφισβητούμενη.

Η λαπαροσκόπηση επέτρεπε την επισκόπηση των ωοθηκών μέσα από ένα ειδικό εργαλείο, αλλά σε αυτήν την περίπτωση χρησιμοποιήθηκε και για την αφαίρεση ωαρίων από τις ωοθήκες. Ο Έντουαρτς τοποθέτησε τα ωάρια σε δοκιμαστικό σωλήνα και πρόσθεσε σπέρμα. Τα γονιμοποιημένα ωάρια αυτή τη φορά διαιρέθηκαν μερικές φορές και σχημάτισαν έμβρυα 8 κυττάρων.

Αυτές οι πρώτες μελέτες ήταν πολλά υποσχόμενες, αλλά το συμβούλιο ιατρικών ερευνών αποφάσισε να μην χρηματοδοτήσει τη συνέχιση της έρευνας. Η έρευνα αυτή αποτέλεσε ακόμη ένα θέμα για έντονες ηθικές αντιπαραθέσεις.

Εν τούτοις, χάρη σε ιδιωτικές χορηγίες, ο Έντουαρτς και Στέπτοου κατάφεραν να συνεχίζουν την έρευνα. Αναλύοντας τα επίπεδα των ορμονών στους ασθενείς κατάφεραν να καθορίσουν το καλύτερο δυνατό χρονικό σημείο για γονιμοποίηση και να μεγιστοποιήσουν την δυνατότητα επιτυχίας.

Το 1978 ένα ζευγάρι Βρετανών, η Λέσλεϊ και ο Τζόν Μπράουν έφτασαν στην κλινική μετά από 9 χρόνια αποτυχημένων προσπαθειών απόκτησης παιδιού. Σε αυτό το ζευγάρι εφαρμόστηκε για πρώτη φορά η μέθοδος της εξωσωματικής γονιμοποίησης. Όταν το γονιμοποιημένο ωάριο έφτασε σε επίπεδο 8 κυττάρων, εμφυτεύτηκε στο σώμα της κ. Μπράουν. Ένα υγιές μωρό γεννήθηκε με καισαρική μετά από μία τελειόμηνη εγκυμοσύνη 25 Ιουλίου 1978. Η εξωτερική γονιμοποίηση δεν ήταν πλέον ένα όραμα αλλά μία πραγματικότητα, και μία νέα εποχή ξεκινούσε για την ιατρική.

Μετά την επιτυχία τους,οι Έντουαρτς και Στέπτοου ίδρυσαν την «Bourn Hall Clinic» στο Κέιμπριτζ, το πρώτο κέντρο εξωσωματικής γονιμοποίησης στον κόσμο. OΣτέπτοου ήταν ο ιατρικός διευθυντής μέχρι το θάνατό του το 1988, και ο Έντουαρτς επικεφαλής έρευνας μέχρι τη συνταξιοδότησή του. Γυναικολόγοι και βιολόγοι από όλο τον κόσμο εκπαιδεύονται στην Bourn Hall Clinic, όπου οι μέθοδοι της εξωσωματικής συνεχώς βελτιώνονται.

Μάλιστα, μέχρι το 1986 περίπου 1.000 παιδιά είχαν γεννηθεί στην Bourn Hall Clinic αντιπροσωπεύοντας τα μισά παιδιά που είχαν γεννηθεί μέχρι εκείνη τη στιγμή σε όλον τον κόσμο.

Σήμερα, η εξωσωματική γονιμοποίηση αποτελεί μία καθιερωμένη θεραπεία σε όλο τον κόσμο και έχει υποδεχθεί σημαντικές βελτιώσεις. Μία από τις σημαντικότερες αφορά τη θεραπεία των υπογόνιμων ανδρών καθώς κατάφεραν να ενέσουν μικροσκοπικά ένα σπερματοζωάριο απευθείας εντός του ωαρίου στο δοκιμαστικό σωλήνα. Επιπρόσθετα, ώριμα ωάρια προς εξωσωματική γονιμοποίηση μπορούν να ταυτοποιηθούν υπερηχογραφικά και να ληφθούν με μία λεπτή σύριγγα, καθώς δεν απαιτείται πλέον λαπαροσκόπηση.

Το 20% – 30% των γονιμοποιημένων ωαρίων οδηγούν σε γεννήσεις παιδιών, ενώ οι επιπλοκές περιλαμβάνουν σπάνια πρόωρους τοκετούς ειδικά όταν μόνο ένα ωάριο εμφυτεύεται στη μέλλουσα μητέρα. Μελέτες μακράς διάρκειας έδειξαν ότι τα παιδιά που προέρχονται από εξωσωματική γονιμοποίησης χαίρουν άκρας υγείας, ακριβώς όπως τα παιδιά που προέρχονται από φυσιολογική εγκυμοσύνη.
«Με ρωτούσαν πώς χώρεσα σε έναν δοκιµαστικό σωλήνα»

Η ΓΕΝΝΗΣΗ της Λουίζ Μπράουν έγινε πρώτη είδηση σχεδόν σε όλα τα μέσα ενημέρωσης, µε κάποιους δημοσιογράφους να κάνουν ακόμη και τους καθαριστές της κλινικής προκειμένου να φτάσουν στην πηγή της είδησης. Από τότε περισσότερα από τέσσερα εκατομμύρια παιδιά έχουν γεννηθεί µε την ίδια μέθοδο σε ολόκληρο τον κόσμο, μεταξύ των οποίων και η μικρότερη αδερφή της Λουίζ. Η ίδια έμαθε για την «ιδιαιτερότητά» της λίγο πριν συµπληρώσει τα πέντε της χρόνια.

Το βίντεο της γέννησης

Οι γονείς της έδειξαν στην κόρη τους το βίντεο της γέννησής της θέλοντας να την προετοιμάσουν για τις αδιάκριτες ερωτήσεις που θα της έκαναν τα άλλα παιδιά στο σχολείο.

Δεν έπεσαν έξω: «Με ρωτούσαν πώς χώρεσα σε έναν δοκιμαστικό σωλήνα και άλλα τέτοια πράγματα», θα αποκάλυπτε η ίδια αργότερα. Την εποχή εκείνη η Λουίζ αισθανόταν μόνη και πίστευε ότι δεν ήταν φυσιολογική. Ξεπέρασε όλα αυτά τα αρνητικά συναισθήματα µε τη γέννηση της αδελφής της. Στα πρόσωπα των Ρόμπερτ Εντουαρντς και Πάτρικ Στέπτοου έβλεπε δυο αγαπημένους «θείους».

 Τακτικές επισκέψεις

Οι δύο επιστήμονες παρακολουθούσαν εξάλλου στενά την εξέλιξή της και η οικογένειά της τους επισκεπτόταν τακτικά στα σπίτια τους. Όταν ο Πάτρικ Στέπτοου πέθανε το 1988, η 10χρονη Λουίζ αισθάνθηκε ότι έχασε ένα «αγαπημένο µέλος της οικογένειάς της». «Είναι λίγο τρομακτικό να είσαι το πρώτο παιδί του σωλήνα, αλλά µου προκαλεί ένα ευχάριστο συναίσθημα η σκέψη ότι εάν δεν είχα γεννηθεί εγώ δεν θα είχαν έρθει στη ζωή πολλά παιδιά μετά από µένα», είχε δηλώσει σε μια εκδήλωση πριν από πέντε χρόνια. Σήμερα, η Λουίζ Μπράουν εργάζεται σε μια εταιρεία στο Μπρίστολ. Στα 28 της χρόνια έγινε το πρώτο «παιδί του σωλήνα» που έφερε στον κόσμο το δικό του παιδί. Ο τοκετός της ήταν φυσιολογικός.
«Περίµενε κόσµος µε αγωνία έξω από το χειρουργείο»

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Στέφανος Κρίκκης

«ΚΥΡΙΕ ΚΤΕΝΑ, ετοιμαστείτε για χειρουργείο. Σε µία ώρα, θα γίνει καισαρική τοµή…», ακούστηκε η φωνή της νοσοκόμας από τη μισάνοιχτη πόρτας. Και μόλις ο νεαρός τότε γυναικολόγος άρχισε να κατεβαίνει τα σκαλιά για να φθάσει στο χειρουργείο, πισωπάτησε εμβρόντητος. «Τι είναι όλος αυτός ο κόσμος εδώ μέσα;» αναρωτήθηκε.

«Πρώτη φορά έβλεπα να συµβαίνει κάτι τέτοιο. Ακόμη και μπροστά στην πόρτα του χειρουργείου, που κανονικά απαγορεύεται, υπήρχε κόσμος που περίμενε µε αγωνία», λέει στα «ΝΕΑ» ο κ. Στέλιος Κτενάς. Ήταν απόγευμα της 20ής Ιανουαρίου 1982. Στο χειρουργείο βρισκόταν μια νεαρή γυναίκα από τη Θεσσαλονίκη, η κ. Στέλλα Ιορδανίδου, η πρώτη γυναίκα στην Ελλάδα που είχε μείνει έγκυος µε την μέθοδο της εξωσωματικής γονιμοποίησης.

«Εγώ εκείνη τη μέρα εφημέρευα στο Μαιευτήριο Μητέρα και αμέσως κατέβηκα στο χειρουργείο για να πραγματοποιήσουµε την επέμβαση. Μέχρι τότε, κανείς δεν µου είχε πει ότι σε λίγα λεπτά επρόκειτο να γεννηθεί στην Ελλάδα το πρώτο “παιδί του σωλήνα”, όπως αποκαλούσαν τότε τα ελάχιστα παιδιά που είχαν έρθει στον κόσμο µε εξωσωματική γονιμοποίηση» εξηγεί ο κ. Κτενάς.

Συνεχίζοντας την αφήγησή του αναφέρει: «Μια νεαρή γυναίκα δεν μπορεί να αποκτήσει παιδί λόγω γυναικολογικού προβλήματος. Προσπαθεί 10 χρόνια να το καταφέρει. Με τη βοήθεια του Αλκιβιάδη Κόλλια πηγαίνει στο Λονδίνο.

Μαζί κι ο άντρας της. Συναντά τον Στέπτοου που της χαρίζει το θαύμα της μητρότητας. Έρχεται στην Ελλάδα, κυοφορεί, όλα πάνε τέλεια, καμία επιπλοκή και αυτή τη στιγμή κάτω από έξι ζευγάρια µάτια, μια νέα ζωή γεννιέται!».

Το παιδί ήταν υγιέστατο θυμάται ο κ. Στ. Κτενάς. Και η μητέρα το ίδιο. «Οµως ο απόηχος εκείνης της στιγμής, εκείνης της απλής καισαρικής επέμβασης, θα αργούσε να κοπάσει». Για μέρες χτυπούσαν τα τηλέφωνα από συναδέλφους αλλά και δημοσιογράφους διαφόρων χωρών. «Μας ρωτούσαν πληροφορίες για τη μητέρα, για το πώς πήγε η επέμβαση, πώς ήταν το παιδί». Ήταν κορίτσι.

Αναδημοσίευση από Τα Νέα

Facebooktwitterredditpinterestlinkedinmailby feather

Facebook

Get the Facebook Likebox Slider Pro for WordPress